Trẻ suy dinh dưỡng nên ăn gì?

Suy dinh dưỡng là tình trạng thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết ảnh hưởng đến cuộc sống, hoạt động và sự tăng trưởng bình thường của trẻ. Suy dinh dưỡng trẻ em thường gặp từ giai đoạn bào thai, những năm đầu đời cũng như thời thơ ấu. Nguyên nhân có nhiều, nhưng chủ yếu liên quan đến kiến thức dinh dưỡng, thiếu sữa mẹ, bú không đủ, ăn uống không cân đối, không chăm sóc dinh dưỡng tốt trong thời gian bị bệnh …

Trẻ biếng ăn dẫn đến suy dinh dưỡng

Trẻ biếng ăn dẫn đến suy dinh dưỡng

Cách nhận biết trẻ có bị suy dinh dưỡng hay không

Đôi khi bằng mắt thường, mọi người rất dễ nhận ra bé bị suy dinh dưỡng. Nhưng cũng có những bé ngoài việc theo dõi ngoại hình còn phải quan tâm đến cân nặng, chiều cao hàng tháng để biết bé có bị suy dinh dưỡng hay không.

Một số biểu hiện khi trẻ bị suy dinh dưỡng

 – Không tăng cân, sút cân, chậm tăng cân, đứng cân 2-3 tháng hoặc sút cân.

– Chậm tăng chiều cao hoặc không tăng chiều cao liên tục trong 2-3 tháng.

– Da xanh, rụng tóc thưa, rụng tóc vùng chẩm (liếm chiếu), tóc đổi màu.

– Chậm mọc răng, đi lại chậm chạp.

– Tê mỡ ở cánh tay, thịt mềm.

– Hay bị rối loạn tiêu hóa: phân sống, tiêu chảy.

– Bé chậm phát triển, ít vận động, hay quấy khóc.

– Rối loạn giấc ngủ (ngủ không yên giấc, ngủ trưa, hay giật mình khóc khi ngủ, …).

– Bé biếng ăn, biếng ăn, môi xanh, niêm mạc mắt nhợt nhạt, hay cáu gắt, kém vui tươi, kém linh hoạt.

– Thường xuyên mắc các bệnh truyền nhiễm.

– Ở thể nặng có phù hoặc teo nhãn cầu, thiếu vitamin gây quáng gà, khô giác mạc đến loét giác mạc (thể này rất hiếm gặp).

 Để xác định trẻ có bị suy dinh dưỡng hay không, ngoài việc quan sát các dấu hiệu trên, cha mẹ cũng có thể dựa vào các chỉ số chuẩn để so sánh với con mình.

          Đầu tiên là dựa trên cân nặng theo tuổi. Khi trẻ sơ sinh nặng khoảng 3kg, tăng gấp đôi sau 5 tháng, tăng gấp ba sau 12 tháng; sau đó tăng 2 kg mỗi năm. Khi bé được 6 tuổi, cân nặng phải là 20 kg. Nếu bạn ở vùng sâu vùng xa không có cân thì có thể đo vòng tay của trẻ 1-5 tuổi. Trẻ bình thường 14-15 cm; nếu dưới 13 cm là suy dinh dưỡng.

Cách thứ hai là dựa vào chiều cao theo tuổi. Lúc mới sinh bé dài 50cm, dài 65cm, 12 tháng: 75cm, 2 tuổi: 85cm, 3 tuổi: 95 cm, 4 tuổi: 100 cm. Sau đó, mỗi năm chiều cao tăng thêm 5 cm thì khi bé 8 tuổi phải cao thêm 120 cm.

Nhận biết trẻ suy dinh dưỡng qua chiều cao

Nhận biết trẻ suy dinh dưỡng qua chiều cao

           Trẻ em dễ bị suy dinh dưỡng nhất trong độ tuổi từ 6 đến 24 tháng tuổi. Đây là giai đoạn bé có nhu cầu dinh dưỡng cao, đang thích nghi với môi trường và rất nhạy cảm với bệnh tật; đặc biệt là những trẻ không được bú sữa mẹ, sinh ra nhẹ cân hoặc mang đa thai. Trẻ em trong gia đình đông con, điều kiện vệ sinh kém hoặc mắc các bệnh truyền nhiễm (như sởi, tiêu chảy, viêm đường hô hấp) cũng dễ bị suy dinh dưỡng. 

Nên cho trẻ suy dinh dưỡng ăn như thế nào?

Nấu đặc

Bắt đầu từ khi ăn dặm, trẻ nên ăn từ loãng đến đặc dần. Vì nếu nấu loãng, nhiều nước thì năng lượng sẽ thấp. Bụng trẻ chứa đầy nước và không thể chứa thêm dù bữa ăn không đầy đủ năng lượng. Từ 6 – 9 tháng, mỗi ngày nên cho trẻ ăn 2 cữ bột khuấy đều như hồ. Mỗi chén bột phải có đủ 4 nhóm chất: đạm, bột, rau, dầu.

Nếu con bạn bị khó tiêu, bác sĩ có thể chỉ định nhỏ men amylase hoặc neopeptin vào bát bột hoặc thức uống. Lưu ý không sử dụng lâu dài hoặc tự ý sử dụng.

Tăng bữa ăn 

Ăn 5-6 bữa một ngày thay vì chỉ 3 bữa. Nên cho trẻ ăn vặt, ví dụ sau khi ăn bữa chính nếu trẻ ăn ít hơn nửa cốc, nửa cốc sữa, nửa cốc sữa chua, nửa quả chuối… sẽ giảm bớt. 

Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng cần đa dạng các loại thực phẩm

Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng cần đa dạng các loại thực phẩm

Tại sao chỉ một nửa ly sữa, một nửa chuối mà không phải một ly? Vì cha mẹ chỉ nên cho trẻ ăn càng nhiều càng tốt. Không nên ép trẻ ăn xong khi trẻ đã chán. Vì như vậy, trẻ có thể bị nôn trớ, “sợ ăn” dẫn đến biếng ăn sau này. Đặc biệt, trẻ suy dinh dưỡng có thể cho trẻ uống thêm một bữa sữa vào ban đêm.

Trẻ suy dinh dưỡng nên ăn gì? Cha mẹ cần lưu ý, không nên cho trẻ uống nước hoa quả trước khi ăn, hoặc coi nước hoa quả như một món ăn vặt vì nước hoa quả rất ít năng lượng, chỉ có vitamin tan trong nước và có đường nên bé sẽ  “ngang bụng” và không muốn ăn bữa chính. Cách ăn trái cây đúng nhất là ăn cả cái.

Tăng dầu mỡ và thức ăn giàu năng lượng

Trẻ suy dinh dưỡng nên ăn gì? Dầu mỡ cung cấp năng lượng gấp đôi tinh bột và chất đạm. Mẹ có thể thêm dầu, mỡ vào cháo hoặc thêm dầu mỡ vào các món canh, rau xào… để tăng năng lượng trong bữa ăn của trẻ. Ngoài ra, dầu còn giúp bột mềm, không quá khô để dễ ăn.

Trong khẩu phần ăn, ngoài bột, cháo hoặc cơm, cần cho trẻ ăn thêm thức ăn nhiều năng lượng như dầu, mỡ, thức ăn giàu đạm động vật như thịt, cá, trứng, sữa… rau xanh và hoa quả tươi rất giàu vitamin.

Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng cần đa dạng các loại thực phẩm

Tăng dầu mỡ và thức ăn giàu năng lượng trong thực đơn cho trẻ suy dinh dưỡng

Khi cai sữa mẹ tránh ăn quá nhiều tinh bột, thiếu chất đạm sẽ khiến bé dễ bị suy dinh dưỡng.

Sữa mẹ là thức ăn lý tưởng và tốt nhất cho trẻ

Chúng ta thường nghe nói sữa mẹ là thức ăn lý tưởng và tốt nhất cho trẻ sơ sinh. Vì sữa mẹ có công thức dinh dưỡng cân bằng, độc đáo cần thiết cho cơ thể. Hơn nữa, thành phần các chất dinh dưỡng trong sữa mẹ thay đổi phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng trong từng thời kỳ của trẻ.

Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu giúp cải thiện sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Vì vậy cha mẹ không nên cai sữa cho trẻ quá sớm. Trẻ 1 – 2 tuổi ngoài bú mẹ cần ăn thêm 4 bữa/ngày. Trẻ 3 – 5 tuổi không bú mẹ nữa nên cho ăn dặm 5 – 6 bữa/ngày.

Bổ sung vi chất cần thiết cho bé

Khi trẻ suy dinh dưỡng cần bổ sung thêm một số vi chất dinh dưỡng (vitamin và muối khoáng). Cha mẹ có thể tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng để được dùng thuốc phù hợp. Các mẹ không nên tự ý mua thuốc cho con uống vì đó là “thuốc bổ”, nếu dùng không đúng cách cũng gây hậu quả xấu cho sức khỏe của trẻ.

Đối với trẻ suy dinh dưỡng, việc bổ sung vitamin A, sắt, kẽm, muối iốt, canxi, vi chất dinh dưỡng hiệu quả sẽ giúp trẻ bắt kịp đà tăng trưởng. Cho trẻ ăn dặm đúng cách sẽ giúp trẻ cải thiện chiều cao và cân nặng. 

Hy vọng bài viết trên sẽ giúp các bậc phụ huynh giải đáp được băn khoăn trẻ suy dinh dưỡng nên ăn gì, từ đó tìm ra giải pháp phù hợp cho bé.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *